مکمل شناسی 0 تا 100 نوشابه ورزشی
مکمل شناسی 0 تا 100 نوشابه ورزشی، بر اساس کتاب دایره المعارف مکمل شناسی کاربردی استاد سجاد عارفینیا
آب ، مایعات و نوشابههای ورزشی
آب فراوانترین و مهمترین ماده مغزی بدن است . اما تا همین اواخر فراموششدهترین ماده مغذی در برنامه غذایی کامل ورزشکاران بود.
پژوهشهای علمی دکتر مایکل کولگان نشان داده است که کمآبی بدن حتی به مقدار اندک ، قابلیتهای اجرایی را کاهش میدهد.
3/2 وزن بدن آدمی را آب تشکیل میدهد که در خون ، استخوانها ، پوست ، اعضاء و غشای داخلی قرار دارد.
وظایف آب در بدن
آب بهترین حلال: مواد غذایی گوناگون ، هورمونها ، آنتیبادیها ، همچنین محصولهای زائدی که بهوسیله سلولها رها میشوند بهوسیله آب موجود در پلاسما حمل میگردند.
تنظیم دمای بدن: سلولهای بدن بهطور مستمر سوختهایی را برای تهیه انرژی چه در موقع استراحت و چه در موقع فعالیت جهت ادامه جریان زندگی میسوزانند بخش زیادی از این انرژی آزادشده، انرژی مفیدی نیست و بیشتر آن انرژی گرمایی است لذا بهمنظور جلوگیری از افزایش درجه حرارت بدن، این گرمای اضافی باید پراکنده شود که آب بدن با جذب گرما و تعریق به این امر کمک میکند.
آب واسطهای برای واکنشهای شیمیایی
نکته: نسبت کلی آب بدن به میزان چربی نسوج بستگی دارد بهطوریکه افزایش نسوج چربی موجب کاهش مقدار آب بدن نسبت بهکل بدن میشود. لذا در زنان که بافت چربی فراوانتر است آب 50% وزن بدن را تشکیل میدهد درحالیکه در مردان 60% وزن بدن را آب تشکیل میدهد. بنابراین مقدار آب بدن اشخاص چاق ، زنان و افراد بالغ به ترتیب کمتر از لاغرها ، مردان و کودکان است . همچنین 70% وزن نوزاد را آب تشکیل میدهد.
نکته: ازآنجاکه بافت چربی ده درصد و بافت عضلانی حدود 75-70 درصد آب دارد، آب بدن شخص به ترکیب بدنیاش بستگی دارد.
نکته: گلوکز همراه با آب بهصورت گلیکوژن ذخیره میشود( یک گرم گلیکوژن با دو گرم آب ) بنابراین ورزشکاران ورزیده به دلیل داشتن ذخایر گلیکوژنی بیشتر، بدن پرآبتری نسبت به افراد غیر ورزشکار دارند.
| محیطهای متمایز آب بدن | نسبت به وزن بدن ( درصد) |
|---|---|
| آب درونسلولی | 40% (70% این مقدار در عضلات است ) |
| آب بین سلولی | 15% |
| آب درون رگها ( آب پلاسما) | 5% |
خطرهای کمآبی
1-کاهش کارایی قلب
از دست دادن زیاد آب بدن ; کاهش حجم خون ; غلیظ شدن خون ; کند شدن جریان خون در عروق ; افزایش ضربان قلب جهت رساندن اکسیژن و مواد سوختی موردنیاز عضلات و دفع مواد زائد ; و درنهایت :
الف ) فشار زیاد به قلب. ب) عدم دریافت اکسیژن و مواد سوختی کافی بهوسیله عضلات. ج ) عدم دفع کامل مواد زائد.
2-کاهش توانایی بدن در تنظیم گرما
3- آسیب دیدن بافتها و از بین رفتن آنزیمها
4- آسیبدیدگی کلیهها
کمآبی ; کاهش خونرسانی به کلیهها ; کاهش پلاسمای تصفیهشده بهوسیله کلیهها ; کاهش دفع مواد زائد بهوسیله ادرار ; آسیب دیدن کلیهها
(180 لیتر پلاسمای تصفیهشده بهوسیله کلیهها : 1 تا 5/1 لیتر ادرار تولید میکند)
نکته: تولید عرق بهوسیله ترموستاتی در مغز به نام هیپوتالاموس کنترل میشود.
نکته: استفراغ کردن ; از دست دادن مقادیر زیادی آب ، اسیدکلریدریک و الکترولیتها ; الف ) آسیب اسید معده به لبها ، دندانها و دهان. ب) به هم خوردن تعادل اسیدی و بازی بدن. ج) کاهش کارایی واکنشهای شیمیایی تولیدکننده انرژی.
نکته: اگر ورزشکاری در آب داغ فرو رود یا در سونا قرار گیرد ، عروق خونی سرتاسر بدن وی گشاد میشود و خون در این عروق به جریان درمیآید . درنتیجه جریان خونی که به مغز جریان دارد کاهش مییابد که این منجر به بیحسی و حتی بیهوشی میشود.
نکته: ورزشکارانی که بیشتر از دو درصد وزن بدنشان را در فاصله یک روز از دست میدهند در معرض خطرهای کمآبی قرار دارند.
نکته: ورزشکارانی که بیش از 5 درصد از وزن خود را در فاصله زمانی یک روز بهوسیله تعریق کم کنند مجاز به ادامه مسابقه نیستند زیرا در آن حالت 10 درصد از آب پلاسمای خون خود را ازدستدادهاند که منجر به کاهش اکسیژنرسانی به مغز و ماهیچهها میشود و درنهایت کارایی و قابلیتهای ورزشی او کاهش مییابد.
نکته: ورزشکاران نسبت به افراد عادی نیاز به دریافت مایعات بیشتری دارند . همچنین ورزشکاران باید توجه کنند که قبل ، بعد و در حین ورزش مایعات کافی مصرف نمایند.


دوره جامع تغذیه ورزش و تمرین
شما هم نظر، تجربه و هر آنچه میدونی در مورد نوشابه ورزشی بنویس :

امکان ارائه دوره برای سازمانها، شرکتها و مجموعههای ورزشی

امکانات منحصر به فرد آموزشی، آنالیز میزان پیشرفت شرکت کنندگان

ویژه فارسی زبانان سراسر دنیا در حوزههای چهار گانه آموزشی

ساختار یوزرفرندلی و پاسخگویی آنلاین و دردسترس
